Overzicht Actueel

Is dit het einde van de Safe Harbor regeling?

Europese Hof van Justitie kritisch op gegevensuitwisseling tussen EU-VS

Europese landen mogen Amerikaanse bedrijven verbieden persoonsgegevens van klanten naar de VS te verhuizen. Zo luidt de conclusie van Yves Bot, de Advocaat-Generaal van het Europees Hof van Justitie. De uitspraak volgt op een klacht van de Oostenrijkse rechtenstudent en privacyvoorvechter Max Schrems die naar het Hof stapte omdat hij niet wil dat Facebook zijn data op servers in de Verenigde Staten zet. Met deze uitspraak zet Bot een dikke streep door de regels voor gegevensuitwisseling die tot nu toe de standaard waren.

Toezichthouder kan oordeel Europese Commissie overrulen

“Als hoeders van de fundamentele rechten moeten nationale privacy toezichthouders in staat zijn om onafhankelijk onderzoek te verrichten naar misstanden”, stelt Bot. Dit betekent concreet dat als de Europese Commissie heeft vastgesteld dat een gegevens uitgewisseld mogen worden met een land buiten de EU, deze beslissing teniet kan worden gedaan door de nationale privacy toezichthouders. Voor bedrijven betekent dit een hoop rechtsonzekerheid. Want zij zullen nooit zeker weten of zij gegevens mogen uitwisselen met organisaties in de VS. Ook overzees kan de uitspraak de nodige consequenties hebben voor Amerikaanse bedrijven als Google en Facebook. Die zullen eigen datacenters moeten inrichten voor Europese data.

Safe Harbor al langer onder vuur

Nederlandse organisaties wisselen persoonsgegevens van klanten uit met bedrijven in de V.S., bijvoorbeeld omdat zij gebruik maken van clouddiensten, SaaS of marketingacties uitvoeren via Social Media. Dit mag omdat de Europese Commissie in 1999 heeft afgesproken dat Amerika een “passend” beschermingsniveau voor de privacy biedt: Safe Harbor. Met als gevolg dat deze data niet langer onder Europese maar onder Amerikaanse jurisdictie vielen, waar de privacyregels heel wat minder streng zijn. Er is al jaren kritiek op de regeling, die enorm is toegenomen na de onthullingen van Snowden. Hier bleek dat de Amerikaanse NSA toegang kreeg tot de gegevens van Europese burgers bij bedrijven die aangesloten zijn bij Safe Harbor.

Onzekerheid duurt voort

Bot geeft zijn onafhankelijke mening als Advocaat-Generaal. Zijn mening is niet bindend voor het Europees Hof van Justitie. Hij stelt het Hof een wettelijke oplossing voor in een zaak die zij behandelt. De Rechters van het Europees Hof van Justitie zijn momenteel aan het beraadslagen over de zaak, hun oordeel volgt later. Er zijn op dit moment onderhandelingen gaande over een nieuw Safe Harbor framework tussen de VS en de EU. De onderhandelingen komen door deze ontwikkelingen op losse schroeven te staan.