Spring naar content

Digital Services Act en Digital Markets Act 

Door de snelheid van digitale ontwikkelingen wordt wetgeving vaak snel achterhaald door technologie. Ruim 20 jaar lang was de e-commerce richtlijn een grote uitzondering hierop, maar inmiddels is ook deze wetgeving aan vernieuwing toe. Mede daarom introduceerde de Europese Commissie (EC) in december 2020 het voorstel voor een pakket aan regels met daarin onder andere de Digital Services Act (DSA) en de Digital Markets Act (DMA) 

Met het voorgesteld pakket wil de EC een level playing field creëren op de Europese markt. De grootste verandering die de DSA meebrengt, is dat het gaat om een verordening, waar we nu nog een richtlijn kennen. Hierdoor hebben de regels een directe werking en is er weinig ruimte voor verschillen tussen de Europese lidstaten. Aanvullend wil de EC met de DMA marktwerking bevorderen en de macht van de platformen die worden aangemerkt als Gatekeepers inperken. ‘Gatekeepers’ zijn platformen die core platform services aanbieden, zoals sociale mediaplatformen en videoplatformen, maar ook online zoekmachines en advertentiediensten. 

Veelgestelde vragen over de Digital Services Act 

Het Europees Parlement heeft begin juli ingestemd met de Digital Services Act (DSA) en de Digital Markets Act (DMA). Dit gebeurde met een grote meerderheid: de Digital Services Act werd aangenomen met 539 stemmen voor en 54 tegen. Over de Digital Markets Act bleek het parlement nog eenstemmiger; 599 parlementariërs stemden voor, 11 tegen.

Hiermee zijn de twee wetten nog niet officieel. De DSA en DMA moeten ook nog door de Europese Raad worden aangenomen. Voor de DSA vindt dit later deze maand plaats. Deze zal dan waarschijnlijk in 2023 in werking treden. Voor de DMA wordt in september gestemd, wel een halfjaar hierna in werking zal treden.

Een van de belangrijke vragen bij nieuwe wetgeving is waarop het van toepassing is. Onze koepelorganisatie FEDMA heeft in de onderstaande afbeelding weergegeven welke diensten (waarschijnlijk) binnen de werking van de DSA zullen vallen. 

In het voorstel voor de DSA is een extra regime opgenomen waar VLOP’s zich aan moeten houden. Dit zijn digitale diensten die meer dan 10% van de Europese bevolking bereiken. Het regime stelt dat VLOP’s: 

  • Jaarlijks risicoanalyses en onafhankelijke audits moeten uitvoeren (op die manier moeten de risico’s van de dienst onder controle blijven); 
  • Transparanter moeten zijn zijn over het gebruik van aanbevelingssystemen; 
  • Aan extra maatregelen moeten voldoen t.a.v. de transparantie bij advertenties; en 
  • Eén of meerdere compliance officers moeten aanstellen om compliant te zijn aan de DSA. 

In het onderstaande overzicht van onze koepelorganisatie FEDMA, kun je zien aan welke verplichtingen jouw dienst moet voldoen volgens het voorstel. 

IS: Internet Service, HS: Hosting Service, OP: Online Platform, VLOP: Very Large Online Platform 

Veelgestelde vragen over de Digital Markets Act

Nog toe te voegen.

In de DMA wordt gesproken over strengere regels die gelden voor zogenoemde Gatekeepers: core platform services die worden gezien als poortwachters van de digitale wereld. Om te bepalen of een dienst wordt aangemerkt als Gatekeeper zijn er een drietal criteria: 

  1. De core platform service heeft een aanzienlijke impact op de markt. 
  2. De core platform service is een belangrijke toegangspoort voor zakelijke gebruikers om eindgebruikers te bereiken. 
  3. De core platform service neemt een stevig verankerde en duurzame positie in de markt in óf zal dat naar verwachting in de toekomst gaan doen. 

Boven op deze vereisten moet de aanbieder van de dienst: 

  • in minimaal 3 lidstaten actief zijn en een (nog nader te bepalen) minimale jaaromzet hebben; 
  • een (nog nader te bepalen) minimale marktwaarde vertegenwoordigen; en 
  • een minimaal aantal actieve gebruikers in de laatste drie financiële jaren hebben. 

De maatregelen die de DMA noemt, gelden voor de specifieke groep diensten die kunnen worden aangemerkt als Gatekeepers. Deze groep krijgt in de DMA een aantal verplichtingen en verboden opgelegd: 

  • Verbod op self-preferencing: Er mogen geen mechanismen worden gebruikt die het platform zelf bevoordelen. Bijvoorbeeld door eigen pagina’s of advertenties hoger te plaatsen dan advertenties van derden. 
  • Verplichting tot interoperabiliteit: Een platform mag het gebruikmaken van diensten op het platform niet beperken tot enkel de diensten die zij zelf aanbiedt. Het moet mogelijk zijn om aanvullende diensten te gebruiken in samenwerking met de diensten van het platform. 
  • Verplicht data-delen met adverteerders: zakelijke gebruikers moeten toegang krijgen tot data die door hen gegenereerd wordt op het platform. Bijvoorbeeld data van eindgebruikers die een product afnemen van de zakelijke gebruiker. 
  • Koppelen van diensten (Tying): het mag niet meer verplicht zijn voor zakelijke of particuliere gebruikers om ook gebruik te moeten maken van andere diensten van het platform om gebruik te kunnen maken van de gevraagde dienst. 

Deze regels moeten ervoor zorgen dat dat het makkelijker wordt voor adverteerders of opkomende digitale diensten om zaken te doen met grote invloedrijke platforms zoals Facebook en Youtube. Het doel van deze maatregelen is daarom dat er een gezonde balans ontstaat tussen de machtspositie van Big Tech en innovatie.  

Daarnaast geeft het de Europese Commissie (EC) als toezichthouder een stok om mee te slaan. Waar nu vaak achteraf pas kan worden gehandhaafd en het behaalde voordeel niet meer uit de overtreding kan worden gehaald, kan de EC straks beter vooraf handhaven. 

Ja, maar waarschijnlijk in positieve zin. Het voorstel lijkt erop gericht om het makkelijker te maken voor adverteerders en nieuwe opkomende diensten om zaken te doen met grote partijen.

Dit blijft voor nu nog een lastige vraag. De verplichtingen en verboden uit de DMA zorgen er in ieder geval voor dat de macht enigszins wordt ingeperkt. Het meest belangrijke daarbij is dat de EC met de DMA in sommige gevallen in staat zal zijn om vooraf te handhaven. Op dit moment gebeurt dit vaak nog achteraf waardoor al zo’n voordeel is getrokken uit de situatie dat deze achteraf niet meer is in te halen. 

onze legal specialisten

Heb je het antwoord op jouw vraag hier niet kunnen vinden én ben je lid van DDMA? Bel dan één van onze Legal Counsels (020- 4528 413) of mail je vraag naar legal@ddma.nl. De juristen proberen je vraag zo snel mogelijk te beantwoorden. Nog geen lid? Bekijk hier alle voordelen van het DDMA-lidmaatschap.

Martijn Poulus

Advocaat en senior legal counsel bij DDMA

Naomi van der Louw

Legal counsel

Romar van der Leij

Legal counsel

Sara Mosch

Legal counsel