Overzicht Actueel

Nieuwe EU leidraad oneerlijke handelspraktijken – ook voor online!

leidraad oneerlijke handelspraktijken

De Europese Commissie heeft recent een nieuwe leidraad over de Richtlijn oneerlijke handelspraktijken (ROHP) gepubliceerd. De leidraad geeft tekst en uitleg bij de interpretatie van de ROHP, onder andere met voorbeelden uit de (EU) rechtspraak. De leidraad gaat hierbij voor het eerst ook in op de online omgeving, waardoor duidelijk wordt dat de Richtlijn ook van toepassing is op online platforms. De leidraad geeft antwoorden op vragen als: Is een Facebook like actie misleidend? En hoe zit het met collectieve voordeel websites zoals Groupon?

Oneerlijke handelspraktijken: hoe zit het ook alweer?

Het doel van de ROHP is consumenten in de EU te beschermen tegen oneerlijke handelspraktijken, met name door deze te verbieden. Oneerlijk wil in dit geval met name zeggen: misleidend of agressief.

Een handelspraktijk is misleidend als onjuiste informatie wordt gegeven of juiste informatie wordt weggelaten, waardoor de consument een vertekend beeld krijgt en daardoor een aankoop doet hij anders niet gedaan zou hebben. Een handelswijze is agressief wanneer deze door intimidatie, dwang of ongepaste beïnvloeding de keuzevrijheid van de consument beperkt, waardoor de consument een keuze maakt die hij anders niet gemaakt zou hebben.

Online oneerlijke handelspraktijken

De leidraad maakt duidelijk dat de ROHP technologieneutraal is, en dus van toepassing ongeacht het gebruikte kanaal, apparaat of medium. Online platforms die zich richten op consumenten moeten daarom ook aan de ROHP voldoen. Ook stelt de leidraad dat persoonlijke gegevens in de praktijk economische waarde hebben. Als de aanbieder van een online platform de gebruiker niet informeert over het gebruik van zijn/haar data voor commerciële doeleinden kan dit een oneerlijke handelspraktijk zijn.

De leidraad gaat in op een aantal nieuwe uitdagingen in de digitale wereld. Hieronder een paar voorbeelden:

Zoekmachines (vb: Google, Yahoo etc.)

Bij het raadplegen van zoekmachines gaan gebruikers er vanuit dat de resultaten een ‘natuurlijke’ afspiegeling zijn van de ingevulde zoektermen.  Er wordt echter veel reclame gemaakt bij zoekmachines door ‘manipulatie’ van de zoekresultaten. Dit is volgens de leidraad niet verboden, maar moet wel gedaan worden volgens de ROHP. Dit betekent dat het voor gebruikers duidelijk en herkenbaar moet zijn wanneer resultaten gesponsord zijn.

Sociale media (vb: Facebook, Twitter, Whats App)

Sociale media zijn platformen voor reclame en reviews geworden en zijn extra risicovol omdat de reclame wordt gemixt met andere, door gebruikers gegenereerde, content. Het kan zijn dat de gebruikers niet doorhebben dat er sprake is van reclame via sociale media. De leidraad vergelijkt een Facebook like actie met nep reviews: “By presenting fake ‘likes’ to consumers, a trader may mislead consumers about its own reputation or the reputation of its products or services, possibly causing consumers to take transactional decisions they would not have taken otherwise.”

Collectieve voordeel websites (vb: Groupon)

Bij deze websites ziet de Europese Commissie met name bezwaren in de onduidelijk voorwaarden die vermeld worden bij de aanbiedingen. Het moet de consument onder andere duidelijk zijn tot wanneer de aanbieding geldig is en hoeveel aankopen er gedaan moeten worden voordat de aanbieding geldig is. Ook moet de kwaliteit van het product of de dienst hetzelfde zijn als onder normale omstandigheden.

De leidraad geeft het volgende voorbeeld:

“An offer for a specific treatment in a wellness centre is advertised at a 50 % reduction if bought from a group buying platform. Such an offer is likely to [be misleading] if the treatment offered lasts only 30 minutes whereas at full, ordinary price it lasts 60 minutes, unless consumers were clearly informed otherwise.”

App store (Apple Store, Google Play)

Het probleem zit volgens de leidraad vooral bij de ‘binnen app’ aankopen, met name wanneer de app gericht is op kinderen of wanneer je mag verwachten dat de app door kinderen wordt gebruikt. Een app mag niet aangeprezen worden met ‘gratis’ als de app niet gebruikt kan worden zonder daarvoor te betalen. Daarnaast moet alle informatie omtrent de betaling helder zijn en moet voor iedere betaling uitdrukkelijk toestemming worden gegeven. Ten slotte mogen kinderen, of hun ouders, niet worden aangespoord om een aankoop te doen.

Wil jij controleren of jouw dienst in de leidraad wordt genoemd? Download de volledige leidraad hier.