AI-brillen bieden nieuwe mogelijkheden voor contentcreatie, maar brengen ook juridische vragen met zich mee. Welke regels gelden voor het filmen en publiceren van personen en waar moeten gebruikers rekening mee houden?
Een nieuwe manier van content maken
AI-brillen, zoals de Ray-Ban Meta-bril, lijken op gewone brillen, maar beschikken over ingebouwde camera’s, microfoons en slimme functies. Daarmee kunnen gebruikers handsfree foto’s en video’s maken vanuit hun eigen perspectief. Sommige brillen kunnen met behulp van AI ook informatie over de omgeving analyseren of vragen beantwoorden.
Welke regels gelden voor het filmen van personen?
Voor AI-brillen gelden in principe dezelfde regels als voor andere camera’s. Juridisch draait het vooral om het gebruik: wie wordt gefilmd, waar gebeurt dat, is de opname duidelijk kenbaar en wat gebeurt er vervolgens met de beelden?
Zodra herkenbare personen worden gefilmd, geldt de AVG. Daarbij gaat het niet alleen om het publiceren van beelden. Ook het opnemen, bewaren en analyseren ervan valt onder de privacyregels. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) waarschuwde in september 2026 dat het filmen van anderen met camerabrillen vrijwel altijd verboden is, tenzij een uitzondering van toepassing is. Een voorbeeld hiervan is gebruik van een AI-bril voor een uitsluitend persoonlijk of huishoudelijk doel. Zodra je beelden op social media post, bevind je je echter snel buiten deze uitzondering.
Maar wat betekent dit in de praktijk? Neem bijvoorbeeld een straatinterview. Het gesprek wordt opgenomen met een AI-bril en vervolgens op social media gepubliceerd. Voor het verwerken van herkenbare beelden moet een geldige juridische grond bestaan. Toestemming is hiervoor een mogelijkheid, maar onder bepaalde omstandigheden kan bijvoorbeeld sprake zijn van een gerechtvaardigd belang van bijvoorbeeld een content creator. Of dat voldoende is, hangt onder meer af van het doel van de opname, de verwachtingen van de gefilmde persoon en de gevolgen voor diens privacy.
Commercieel v. organische content: een verschil?
Bij commerciële content ligt voorafgaande toestemming vaak voor de hand. Daarbij is belangrijk dat iemand weet dat er wordt gefilmd, waarvoor de beelden worden gebruikt en waar deze verschijnen. Instemmen met een interview betekent namelijk niet automatisch dat iemand ook akkoord gaat met gebruik in een reclamecampagne.
Het ontbreken van een betaalde samenwerking betekent overigens niet automatisch dat beelden vrijelijk mogen worden gepubliceerd. Ook bij organische content op een openbaar social media-account, geldt de AVG wanneer personen herkenbaar in beeld worden gebracht.
En hoe zit het met het portretrecht?
Naast de AVG speelt het portretrecht een rol. Het portretrecht wordt vooral relevant wanneer iemands herkenbare afbeelding openbaar wordt gemaakt. Het portretrecht betekent niet dat iemand een algemeen recht heeft om nooit gefilmd of gefotografeerd te worden. Bij een portret dat niet in opdracht van de gefilmde persoon is gemaakt, kan diegene zich tegen publicatie verzetten wanneer daarvoor een redelijk belang bestaat. Dat kan bijvoorbeeld gaan om privacy of het voorkomen dat iemand ongevraagd met een merk wordt geassocieerd.
Of publicatie is toegestaan, hangt af van de omstandigheden en een afweging van de betrokken belangen. Toestemming is niet altijd verplicht, maar bij commerciële content is het wel verstandig om vooraf afspraken te maken over het doel, de publicatiekanalen en de periode waarin de beelden worden gebruikt.
Waarom brengen AI-brillen extra juridische risico’s mee?
Bij een smartphone is doorgaans duidelijker wanneer iemand filmt. Bij AI-brillen zit de camera verwerkt in het montuur, waardoor een opname gemakkelijker onopgemerkt kan blijven. Sommige brillen hebben een lampje dat aangeeft wanneer de camera actief is. Volgens de AP is zo’n lampje op zichzelf onvoldoende om aan de privacyregels te voldoen.
Ook het strafrecht kan een rol spelen. Heimelijke beeldopnamen kunnen onder bepaalde omstandigheden strafbaar zijn, bijvoorbeeld in woningen of andere besloten ruimtes. Ook voor opnamen op publiek toegankelijke plaatsen bestaan strafrechtelijke regels.
Daarnaast kunnen AI-functionaliteiten extra risico’s opleveren. Afhankelijk van de instellingen kunnen beelden naar een aanbieder worden verstuurd voor analyse. Wanneer AI wordt gebruikt om personen aan de hand van biometrische kenmerken uniek te identificeren, kunnen bovendien nog strengere privacyregels en aanvullende regels uit de AI Act gelden.
Rechtszaak tegen Meta
Deze zorgen staan ook centraal in de rechtszaak die de Consumentenbond, samen met andere organisaties, tegen Meta is gestart. Volgens de organisaties biedt de camerabril onvoldoende bescherming aan personen die worden gefilmd. Zij eisen onder meer aanpassingen aan het ontwerp en de standaardinstellingen van de bril. De zitting staat gepland voor 26 november 2026.
Als de rechter de eisen toewijst, kan Meta worden verplicht om aanpassingen door te voeren en bepaalde onrechtmatige gegevensverwerkingen te stoppen. Als de bril niet aan de privacyregels kan voldoen, is mogelijk zelfs een verkoopverbod aan de orde. De concrete gevolgen hangen af van de uitspraak.
Waar moet je in de praktijk op letten?
Bij het maken van content met een AI-bril is het belangrijk om vooraf na te denken over de opname en het verdere gebruik van de beelden. Wordt iemand bijvoorbeeld geïnterviewd of prominent in beeld gebracht voor een campagne? Dan is het verstandig om vooraf toestemming te regelen en duidelijke afspraken over publicatie te maken.
Daarnaast kunnen locaties aanvullende regels stellen. Ziekenhuizen, scholen, kantoren en evenementenlocaties kunnen het gebruik van AI-brillen via huisregels of toegangsvoorwaarden beperken of verbieden. In Noorwegen wordt momenteel zelfs landelijk gekeken naar een tijdelijk verbod op het gebruik van AI-brillen in openbare plekken.
Wie zonder geldige rechtvaardiging herkenbaar online is geplaatst, kan afhankelijk van de omstandigheden om verwijdering vragen. Dat verzoek kan bijvoorbeeld worden gericht aan degene die de beelden publiceerde of aan het socialmediaplatform.
Checklist: verantwoord filmen met een AI-bril
Hoe film je nu wel verantwoord content met een AI-bril en zul je minder snel backlash krijgen als je deze fimpjes post op social media? Ga daarvoor de volgende zes stappen langs:
- Bepaal vooraf het doel
Denk na over wat wordt gefilmd en waarvoor de beelden worden gebruikt. - Informeer betrokkenen
Maak duidelijk dat er wordt gefilmd en waar de beelden kunnen verschijnen. - Regel waar nodig toestemming
Maak bij commerciële content duidelijke afspraken over publicatie. - Controleer de huisregels
Niet iedere locatie staat opnamen met AI-brillen toe. - Controleer de instellingen
Ga na welke gegevens worden opgeslagen, gedeeld of door AI worden verwerkt. - Controleer de beelden vóór publicatie
Houd rekening met de privacy en het portretrecht van herkenbare personen.
Innovatie met oog voor privacy
Filmen met een AI-bril is niet automatisch verboden. Maar de technische mogelijkheid om beelden vast te leggen, betekent niet dat het gebruik of de publicatie ervan juridisch is toegestaan.
Heb je vragen over het gebruik van een AI-bril op social media? Vraag het als DDMA-lid gratis aan een van de Legals via legal@ddma.nl
Isa Nieuwstad
Ook interessant
Filmen met een AI-bril: wat mag wel en niet op social media?
Kabinet houdt vast aan plannen voor afkoelperiode bij fieldmarketing: dit is de stand van zaken
