Spring naar content

In dit artikel leggen de leden van de DDMA Commissie Digital Marketing Transformation uit wat full funnel marketing inhoudt en lichten zij een KPI-framework dat je praktisch kunt toepassen uit. Ook vind je in dit artikel do’s en dont’s én een succesvol praktijkvoorbeeld. Het artikel is ook verschenen op Emerce.

Van one-size-fits-all naar relevantie

De afgelopen jaren heeft er een shift plaatsgevonden van ‘one-size-fits-all’-achtige push-marketing naar een meer gesegmenteerde en gerichte aanpak. Consumenten zitten niet meer te wachten om advertenties te zien van een product of dienst van een bedrijf waar ze geen gebruik van zullen maken of niet mee geassocieerd willen worden. Sterker nog, het zorgt voor een negatieve merkassociatie met bedrijven die dit wel nog op deze agressieve manier aanpakken.

Capabele marketeers begrijpen dat het belangrijk is om product in de markt te zetten op een specifieke en relevante manier en duidelijk te maken waarom dit zo goed past in het leven van hun doelgroep. Het begrijpen van de mogelijke ‘customer journeys’ die een potentiële klant af kan leggen van bewustzijn naar aankoop is hiervoor een vereiste. Deze verschilt per persoon en per product of dienst. Zo ziet het aankoopproces van een keuken er heel anders uit dan het aankoopproces van een t-shirt.

Full funnel marketing

Nadat een potentiële klant het idee krijgt dat hij mogelijk je product zou willen aanschaffen, heeft hij vaak tijd nodig om zich te oriënteren. Als je jouw marketingstrategie benadert vanuit klantperspectief, dan realiseer je je dat een klant vaak niet direct een actie onderneemt zonder dit oriëntatieproces. Je marketingstrategie moet hier goed op aansluiten. Hoe zorg je ervoor dat een potentiële klant van jouw bedrijf afweet, zich oriënteert en uiteindelijk de aankoop bij jou doet?

Het antwoord is full funnel marketing. Een strategie waarbij je in elke fase van de journey relevant bent als bedrijf en hier ook de juiste kanalen en middelen inzet om je doelgroep te bereiken. Een wereld waarbij de communicatieafdeling een branding-campagne bedenkt en de online marketeers onafhankelijk een performance-campagne optuigen is dus verleden tijd. Het één gaat niet zonder het ander.

Om per fase van de customer journey te bepalen welke middelen en welke communicatieboodschap je gebruikt, zijn er een aantal gangbare modellen die je kunt gebruiken. Van de meer traditionele modellen zoals Touch, Tell, Sell tot moderne modellen als See, Think, Do, Care.

Dergelijke modellen dwingen marketeers om na te denken vanuit de klant. De vraag die centraal dient te staan is ‘Aan welke boodschap heeft mijn (potentiële) klant behoefte in deze specifieke fase van de customer journey en hoe zorg ik ervoor dat mijn boodschap in alle fases op elkaar aansluit?’ Dit laatste onderdeel is vaak onderschat, maar een logische opvolging in communicatieberichten is cruciaal voor het succes van een full funnel marketing-strategie.

KPI-framework voor full funnel marketing

Maar hoe weet je of je boodschap de juiste is en hoe optimaliseer je hierop? Wanneer je puur optimaliseert op performance dan zijn je KPI’s vaak duidelijk. Wanneer je optimaliseert op basis van de customer journey dan zijn er meer KPI’s waar je rekening mee moet houden. Essentieel hiervoor is een KPI-framework. Met een KPI-framework ben je in staat om per fase van de customer journey te bepalen voor welke metrics je optimaliseert en of je marketing inzet succesvol is geweest. Hieronder vind je een voorbeeld van een KPI-framework.

In het KPI-framework staat de belangrijkste KPI geformuleerd – in dit voorbeeld zijn dat leads – maar ook KPI’s die hier direct en indirect aan bijdragen. Elke fase in het model heeft zijn eigen KPI’s waarop gestuurd wordt. Marketing inzet in de See-fase wordt in dit geval bijvoorbeeld niet direct afgerekend op leads, maar wel op hoe er indirect aan wordt bijgedragen. De Care-fase is in dit voorbeeld niet meegenomen.

Do’s en don’ts voor full funnel marketing

Leuk, die theorie, maar hoe realiseer je nou daadwerkelijk een succesvolle full funnel marketingstrategie? Een aantal praktische tips:

Do’s

  • Stel per fase (per KPI) een meetbaar target op. Begin vanuit je hoofddoelstelling en reken vervolgens terug wat dit betekent voor de doelstellingen van de fases hoger in de funnel. Zo kun je bijvoorbeeld je salesdoelstelling terugrekenen naar traffic en views.
  • Speel in op de behoefte van de (potentiële) klant, afhankelijk van de fase waarin hij of zij zit en stem de content en boodschap hierop af.
  • Zorg dat de boodschappen en uitingen voor de verschillende fases goed op elkaar aansluiten
  • Hou bij het bepalen van de maximale CPA (Cost Per Acquistion, in de Do-fase) rekening met de initiatieven binnen de campagne die niet direct op sales worden afgerekend (maar wel kosten met zich meebrengen)

Don’ts

  • Zorg dat plannen voor full funnel-campagnes niet per fase door verschillende teams worden uitgewerkt
  • Focus je bij grootschalige performance-campagnes niet alleen op kanalen die direct converteren. Zonder de juiste aandacht voor upper- en midfunnel-initiatieven zul je waarschijnlijk je hoofddoelstelling niet halen.
  • Denk niet dat al je (potentiële) klanten lineair door alle fases van de customer journey lopen, zoals jij het van tevoren bedacht hebt. Hou hier rekening mee in de boodschap in mid- en lowerfunnel-uitingen.

Full funnel marketing in de praktijk

Case: NS – Treinpakkers
De Treinpakkers-campagne van NS bestaat uit voordelige uitjes in combinatie met een treinticket, zoals musea, stedentrips, beurzen, dierentuinen en pretparken. Binnen deze grootschalige campagne worden verschillende marketingdoelstellingen nagestreefd, zoals het vergroten van de bekendheid van deze producten, het creëren van overweging voor het gebruik ervan en (uiteindelijk) de aankoop van de producten. Daarbij werden voorheen al wel verschillende uitingen en kanalen ingezet voor de verschillende marketingdoelstellingen, maar deze initiatieven sloten vaak niet goed op elkaar aan.

In de nieuwe full funnel marketing-aanpak is ervoor gezorgd dat dit veel meer op elkaar is afgestemd. Zo zijn er bijvoorbeeld in de See-fase dynamische video’s ingezet met algemene informatie over Treinpakkers. Consumenten die deze video hebben uitgekeken, kregen vervolgens enkele dagen later video’s en banners te zien met informatie over specifieke Treinpakkers-deals (Think-fase). Degenen die deze video’s uitkeken of klikten op de banners werden vervolgens geretarget met meer salesgerichte banners over een specifiek product (Do-fase).
Dit heeft onder meer geresulteerd in een significante stijging van Treinpakkers-aankopen en daling van de CPA van de ads die ingezet werden, vergeleken met eerdere campagnes die op een meer traditionele manier werden ingezet.

Hoe nu verder

Met het bovengenoemde framework, de do’s & dont’s en de voorbeeldcase kun je aan de slag met full funnel marketing. Ons advies: gewoon beginnen. Start klein en ga vervolgens aan de hand van inzichten langzaam campagnes uitbouwen, budgetten anders verdelen en je interne stakeholders meenemen. Dit zorgt voor een hogere ROI uit je marketinguitgaven, intern voor een goede teamspirit en natuurlijk meer relevantie richting jouw doelgroep. Want dat is wat je uiteindelijk wil bereiken: de klant altijd in de juiste context én op het juiste moment raken.

Op donderdag 5 maart organiseert de commissie Digital Marketing Transformation een Afternoon Update over de impact van marketplaces. Er zijn nog maar een paar plekken beschikbaar!

Filmen met een AI-bril: wat mag wel en niet op social media?

AI-brillen bieden nieuwe mogelijkheden voor contentcreatie, maar brengen ook juridische vragen met zich mee. Welke regels gelden voor het filmen en publiceren van personen en waar moeten gebruikers rekening mee houden?

Een nieuwe manier van content maken

AI-brillen, zoals de Ray-Ban Meta-bril, lijken op gewone brillen, maar beschikken over ingebouwde camera’s, microfoons en slimme functies. Daarmee kunnen gebruikers handsfree foto’s en video’s maken vanuit hun eigen perspectief. Sommige brillen kunnen met behulp van AI ook informatie over de omgeving analyseren of vragen beantwoorden.

Welke regels gelden voor het filmen van personen?

Voor AI-brillen gelden in principe dezelfde regels als voor andere camera’s. Juridisch draait het vooral om het gebruik: wie wordt gefilmd, waar gebeurt dat, is de opname duidelijk kenbaar en wat gebeurt er vervolgens met de beelden?

Zodra herkenbare personen worden gefilmd, geldt de AVG. Daarbij gaat het niet alleen om het publiceren van beelden. Ook het opnemen, bewaren en analyseren ervan valt onder de privacyregels. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) waarschuwde in september 2026 dat het filmen van anderen met camerabrillen vrijwel altijd verboden is, tenzij een uitzondering van toepassing is. Een voorbeeld hiervan is gebruik van een AI-bril voor een uitsluitend persoonlijk of huishoudelijk doel. Zodra je beelden op social media post, bevind je je echter snel buiten deze uitzondering.

Maar wat betekent dit in de praktijk? Neem bijvoorbeeld een straatinterview. Het gesprek wordt opgenomen met een AI-bril en vervolgens op social media gepubliceerd. Voor het verwerken van herkenbare beelden moet een geldige juridische grond bestaan. Toestemming is hiervoor een mogelijkheid, maar onder bepaalde omstandigheden kan bijvoorbeeld sprake zijn van een gerechtvaardigd belang van bijvoorbeeld een content creator. Of dat voldoende is, hangt onder meer af van het doel van de opname, de verwachtingen van de gefilmde persoon en de gevolgen voor diens privacy.

Commercieel v. organische content: een verschil?

Bij commerciële content ligt voorafgaande toestemming vaak voor de hand. Daarbij is belangrijk dat iemand weet dat er wordt gefilmd, waarvoor de beelden worden gebruikt en waar deze verschijnen. Instemmen met een interview betekent namelijk niet automatisch dat iemand ook akkoord gaat met gebruik in een reclamecampagne.

Het ontbreken van een betaalde samenwerking betekent overigens niet automatisch dat beelden vrijelijk mogen worden gepubliceerd. Ook bij organische content op een openbaar social media-account, geldt de AVG wanneer personen herkenbaar in beeld worden gebracht.

En hoe zit het met het portretrecht?

Naast de AVG speelt het portretrecht een rol. Het portretrecht wordt vooral relevant wanneer iemands herkenbare afbeelding openbaar wordt gemaakt. Het portretrecht betekent niet dat iemand een algemeen recht heeft om nooit gefilmd of gefotografeerd te worden. Bij een portret dat niet in opdracht van de gefilmde persoon is gemaakt, kan diegene zich tegen publicatie verzetten wanneer daarvoor een redelijk belang bestaat. Dat kan bijvoorbeeld gaan om privacy of het voorkomen dat iemand ongevraagd met een merk wordt geassocieerd.

Of publicatie is toegestaan, hangt af van de omstandigheden en een afweging van de betrokken belangen. Toestemming is niet altijd verplicht, maar bij commerciële content is het wel verstandig om vooraf afspraken te maken over het doel, de publicatiekanalen en de periode waarin de beelden worden gebruikt.

Waarom brengen AI-brillen extra juridische risico’s mee?

Bij een smartphone is doorgaans duidelijker wanneer iemand filmt. Bij AI-brillen zit de camera verwerkt in het montuur, waardoor een opname gemakkelijker onopgemerkt kan blijven. Sommige brillen hebben een lampje dat aangeeft wanneer de camera actief is. Volgens de AP is zo’n lampje op zichzelf onvoldoende om aan de privacyregels te voldoen.

Ook het strafrecht kan een rol spelen. Heimelijke beeldopnamen kunnen onder bepaalde omstandigheden strafbaar zijn, bijvoorbeeld in woningen of andere besloten ruimtes. Ook voor opnamen op publiek toegankelijke plaatsen bestaan strafrechtelijke regels.

Daarnaast kunnen AI-functionaliteiten extra risico’s opleveren. Afhankelijk van de instellingen kunnen beelden naar een aanbieder worden verstuurd voor analyse. Wanneer AI wordt gebruikt om personen aan de hand van biometrische kenmerken uniek te identificeren, kunnen bovendien nog strengere privacyregels en aanvullende regels uit de AI Act gelden.

Rechtszaak tegen Meta

Deze zorgen staan ook centraal in de rechtszaak die de Consumentenbond, samen met andere organisaties, tegen Meta is gestart. Volgens de organisaties biedt de camerabril onvoldoende bescherming aan personen die worden gefilmd. Zij eisen onder meer aanpassingen aan het ontwerp en de standaardinstellingen van de bril. De zitting staat gepland voor 26 november 2026.

Als de rechter de eisen toewijst, kan Meta worden verplicht om aanpassingen door te voeren en bepaalde onrechtmatige gegevensverwerkingen te stoppen. Als de bril niet aan de privacyregels kan voldoen, is mogelijk zelfs een verkoopverbod aan de orde. De concrete gevolgen hangen af van de uitspraak.

Waar moet je in de praktijk op letten?

Bij het maken van content met een AI-bril is het belangrijk om vooraf na te denken over de opname en het verdere gebruik van de beelden. Wordt iemand bijvoorbeeld geïnterviewd of prominent in beeld gebracht voor een campagne? Dan is het verstandig om vooraf toestemming te regelen en duidelijke afspraken over publicatie te maken.

Daarnaast kunnen locaties aanvullende regels stellen. Ziekenhuizen, scholen, kantoren en evenementenlocaties kunnen het gebruik van AI-brillen via huisregels of toegangsvoorwaarden beperken of verbieden. In Noorwegen wordt momenteel zelfs landelijk gekeken naar een tijdelijk verbod op het gebruik van AI-brillen in openbare plekken.

Wie zonder geldige rechtvaardiging herkenbaar online is geplaatst, kan afhankelijk van de omstandigheden om verwijdering vragen. Dat verzoek kan bijvoorbeeld worden gericht aan degene die de beelden publiceerde of aan het socialmediaplatform.

Checklist: verantwoord filmen met een AI-bril

Hoe film je nu wel verantwoord content met een AI-bril en zul je minder snel backlash krijgen als je deze fimpjes post op social media? Ga daarvoor de volgende zes stappen langs:

  1. Bepaal vooraf het doel
    Denk na over wat wordt gefilmd en waarvoor de beelden worden gebruikt.
  2. Informeer betrokkenen
    Maak duidelijk dat er wordt gefilmd en waar de beelden kunnen verschijnen.
  3. Regel waar nodig toestemming
    Maak bij commerciële content duidelijke afspraken over publicatie.
  4. Controleer de huisregels
    Niet iedere locatie staat opnamen met AI-brillen toe.
  5. Controleer de instellingen
    Ga na welke gegevens worden opgeslagen, gedeeld of door AI worden verwerkt.
  6. Controleer de beelden vóór publicatie
    Houd rekening met de privacy en het portretrecht van herkenbare personen.

Innovatie met oog voor privacy

Filmen met een AI-bril is niet automatisch verboden. Maar de technische mogelijkheid om beelden vast te leggen, betekent niet dat het gebruik of de publicatie ervan juridisch is toegestaan.

Heb je vragen over het gebruik van een AI-bril op social media? Vraag het als DDMA-lid gratis aan een van de Legals via legal@ddma.nl

Isa Nieuwstad

Legal Counsel

Ook interessant

Lees meer
AI Act |

Filmen met een AI-bril: wat mag wel en niet op social media?

Een straatinterview opnemen, een product demonstreren of een evenement vastleggen, zonder daarvoor een camera of telefoon vast te houden. Met een AI-bril wordt het maken van dit soort content steeds…
Lees meer
Fieldmarketing |

Kabinet houdt vast aan plannen voor afkoelperiode bij fieldmarketing: dit is de stand van zaken

Het kabinet wil verder met de invoering van een wettelijke afkoelperiode bij verkoop aan de deur en op straat. Dat blijkt uit een Kamerbrief waarin minister Herbert van EZK verschillende…
Lees meer
Data delen buiten EU |

Digital Fairness Act-voorstel uitgelekt: de 5 belangrijkste punten voor marketing

De Europese Commissie wil de regels voor digitale marketing en consumentenbescherming aanscherpen. Op 9 november 2026 is een conceptversie van de Digital Fairness Act (DFA) uitgelekt, vlak voor de verwachte…

Kabinet houdt vast aan plannen voor afkoelperiode bij fieldmarketing: dit is de stand van zaken

Wat speelt er?

De politieke discussie over fieldmarketing speelt al enkele jaren. Aanleiding zijn onder meer klachten over ongewenste verkoop aan de deur en zorgen over de druk die consumenten tijdens verkoopgesprekken kunnen ervaren.

In april 2024 kondigde het kabinet een wetsvoorstel aan voor een aanvullende afkoelperiode bij colportage. In 2025 werd dit voorstel voorgelegd via een internetconsultatie. Het voorstel houdt in dat een verkoper na het eerste contact drie werkdagen geen aanbod mag doen en de consument niet opnieuw mag benaderen. Dit komt boven op de bestaande wettelijke bedenktijd van veertien dagen na het sluiten van een overeenkomst.

Daarnaast nam de Tweede Kamer in januari een motie aan waarin het kabinet werd gevraagd te onderzoeken hoe ongevraagde commerciële verkoop aan de deur zo veel mogelijk kan worden beperkt, zowel landelijk als lokaal. Met de Kamerbrief laat het kabinet zien welke mogelijkheden zijn onderzocht en welke afwegingen daarbij zijn gemaakt.

Geen volledig verbod op fieldmarketing

Een belangrijke conclusie uit de Kamerbrief is dat een volledig of sectoraal verbod op verkoop buiten de verkoopruimte volgens het kabinet niet verenigbaar is met de Europese Richtlijn consumentenrechten en de Richtlijn oneerlijke handelspraktijken.

Het kabinet heeft ook verschillende andere maatregelen onderzocht, waaronder het wettelijk vastleggen van de bel-niet-aan-sticker, een bel-niet-aan-register, verplichte registratie van tussenpersonen en het opnemen van verkoopgesprekken. De minister ziet om verschillende redenen onvoldoende aanleiding om deze maatregelen verder uit te werken.

Ook maatregelen ná het verkoopgesprek zijn bekeken. Volgens de minister bieden deze onvoldoende oplossing voor de druk die consumenten tijdens het verkoopgesprek kunnen ervaren. Zo is het verlengen van de wettelijke bedenktijd van veertien naar dertig dagen wel een mogelijkheid, maar kiest het kabinet daar voorlopig niet voor.

De minister noemt expliciet uitzonderingen voor goede doelen en de SRV-wagen, maar gaat niet in op alle bestaande uitzonderingsposities. Wij gaan er vooralsnog van uit dat deze behouden blijven en zullen hierover navraag doen bij EZK, onder meer voor dagbladen en goede doelenloterijen.

Voor DDMA blijft het belangrijk om oog te houden voor het risico van uiteenlopende gemeentelijke regels. Verschillen tussen gemeenten kunnen het uitvoeren van landelijke fieldmarketingcampagnes namelijk ingewikkelder maken.

Kabinet kiest voor een afkoelperiode

De minister ziet een wettelijke afkoelperiode als de meest effectieve en evenwichtige manier om consumenten beter te beschermen bij verkoop aan de deur.

Volgens het kabinet krijgen consumenten hierdoor meer tijd om informatie rustig door te nemen en aanbiedingen te vergelijken, zonder de druk van een verkoper. De minister verwijst daarbij naar recent onderzoek van Ipsos I&O en ervaringen met een vergelijkbare maatregel in België. Ze wil het wetsvoorstel na advisering door de Raad van State zo snel mogelijk aan de Tweede Kamer voorleggen.

De afkoelperiode is dus nog geen wet: de parlementaire behandeling moet nog plaatsvinden. Ook is op basis van de Kamerbrief nog niet duidelijk hoe de definitieve regeling eruit komt te zien en wanneer deze eventueel ingaat.

Wat heeft DDMA tot nu toe gedaan?

DDMA heeft een reactie ingediend op de internetconsultatie over het wetsvoorstel. Daarin hebben we het kabinet opgeroepen het voorstel niet door te zetten. We hebben daarbij vier belangrijke bezwaren naar voren gebracht:

  1. Fieldmarketing is een waardevol communicatiekanaal. Het biedt organisaties de mogelijkheid om rechtstreeks met consumenten in gesprek te gaan, draagt bij aan concurrentie en geeft nieuwe marktspelers toegang tot de markt.
  2. De noodzaak en effectiviteit van de maatregel zijn volgens DDMA onvoldoende onderbouwd. We missen een overtuigende analyse waaruit blijkt dat een extra afkoelperiode daadwerkelijk leidt tot minder ongewenste verkooppraktijken.
  3. Er zijn Europeesrechtelijke bezwaren. DDMA heeft gewezen op de spanning tussen de voorgestelde afkoelperiode en het Europees geharmoniseerde consumentenrecht. De juridische beoordeling van een volledig verbod staat los van deze bezwaren tegen de afkoelperiode.
  4. De economische gevolgen kunnen aanzienlijk zijn. Het voorstel kan leiden tot extra administratieve lasten, hogere acquisitiekosten en minder mogelijkheden voor organisaties om consumenten te bereiken.

We hebben daarbij benadrukt dat consumenten al worden beschermd door bestaande wetgeving, waaronder het verbod op agressieve handelspraktijken en de wettelijke bedenktijd van veertien dagen.

Ook hebben we het kabinet gevraagd om meer inzicht in de aard en herkomst van klachten. Zo kunnen maatregelen gerichter worden ingezet op de plekken waar daadwerkelijk problemen spelen.

Als alternatief hebben we gepleit voor betere handhaving van bestaande regels en verdere versterking van zelfregulering.

Hoe verhoudt de Kamerbrief zich tot onze vier bezwaren?

De Kamerbrief gaat maar gedeeltelijk in op onze vier bezwaren. De minister verwijst naar aanvullend consumentenonderzoek, maar besteedt weinig aandacht aan de waarde van fieldmarketing en de economische gevolgen van de maatregel. Wat vooral opvalt, is dat de minister uitgebreid uitlegt waarom een volledig verbod Europeesrechtelijk niet mogelijk is, maar niet inhoudelijk ingaat op onze Europeesrechtelijke bezwaren tegen de afkoelperiode zelf. Die vragen blijven dus voorlopig onbeantwoord en zijn voor ons een belangrijk aandachtspunt in het verdere wetgevingstraject.

Zelfregulering krijgt aandacht in de Kamerbrief

De minister staat in de Kamerbrief ook stil bij de bestaande zelfregulering van de sector. Zo verwijst ze naar de Code Fieldmarketing en benoemt ze dat verkoop aan de deur bij consumenten met een bel-niet-aan-sticker volgens de bestaande zelfregulering niet is toegestaan.

Ook noemt de minister het initiatief van de DDMA Commissie Fieldmarketing om een nieuwe audit- en zelfbeoordelingsstructuur voor de sector te ontwikkelen. De inspanningen van de sector op het gebied van zelfregulering worden dus meegenomen in de beleidsafweging. Tegelijkertijd stelt de minister dat verkoop aan de deur ondanks de bestaande zelfregulering nog steeds tot klachten en ergernis leidt. Volgens het kabinet is aanvullende wettelijke bescherming daarom wenselijk.

DDMA blijft van mening dat gerichte handhaving en verdere professionalisering van de sector een belangrijk alternatief zijn voor generieke wettelijke beperkingen.

Hoe nu verder?

De Kamerbrief maakt duidelijk dat het kabinet niet inzet op een volledig verbod op verkoop buiten de verkoopruimte, maar verder wil met het wetsvoorstel voor een afkoelperiode. De minister heeft verschillende alternatieven afgewogen, maar ziet op dit moment geen reden om voor een andere maatregel te kiezen.

De volgende stap is het verdere wetgevingstraject. Het kabinet wil het voorstel na advies van de Raad van State aan de Tweede Kamer voorleggen. Daarna is het aan de wetgever om over het voorstel te besluiten.

Voor DDMA blijft het uitgangspunt dat consumenten goed beschermd moeten worden tegen misleiding en ongeoorloofde druk, zonder dat organisaties die verantwoord werken onnodig worden beperkt. We blijven daarom aandacht vragen voor de juridische houdbaarheid en uitvoerbaarheid van de voorgestelde afkoelperiode. Daarbij blijven onze eerdere bezwaren relevant, vooral als het gaat om de verhouding tot Europees recht en de gevolgen voor de sector.

Mocht het wetsvoorstel worden doorgezet, dan pleiten we voor duidelijke en werkbare regels, een overgangstermijn van minimaal achttien maanden en een evaluatie van de gevolgen voor consumenten en ondernemers.

Daarnaast pleiten we ervoor dat consumenten tijdens de afkoelperiode zelf kunnen aangeven dat zij een overeenkomst willen sluiten. Zo houden consumenten de regie over hun eigen keuze en voorkomen we onnodige regeldruk en onduidelijkheid voor organisaties.

DDMA blijft de politieke en juridische ontwikkelingen volgen en houdt haar achterban op de hoogte van de volgende stappen in het wetgevingstraject.

Vragen over de afkoelperiode? Neem contact op met het DDMA Legal Team via legal@ddma.nl. DDMA leden ontvangen gratis advies.

Sara Mosch

Team lead legal & Legal counsel

Ook interessant

Lees meer
Fieldmarketing |

Kabinet houdt vast aan plannen voor afkoelperiode bij fieldmarketing: dit is de stand van zaken

Het kabinet wil verder met de invoering van een wettelijke afkoelperiode bij verkoop aan de deur en op straat. Dat blijkt uit een Kamerbrief waarin minister Herbert van EZK verschillende…
Lees meer
Data, Decisions & Engagement |

Nieuwe gezichten in de DDMA Commissies Experimentation & Optimisation, Social media, Fieldmarketing en Data, Decisions & Engagement

De DDMA Commissies Experimentation & Optimisation, Social Media, Fieldmarketing en Data, Decisions & Engagement verwelkomen vier nieuwe leden: Nick Schaperkotter (NRC), Chiara Meijer (PostNL), Sylvie Wienk (HI Connect) en Tjaard…
Lees meer
Fieldmarketing |

Een audit is geen eindbeoordeling, maar het begin van verbetering

De DDMA Commissie Fieldmarketing werkt samen met DMCC aan een nieuwe auditstructuur voor de fieldmarketingsector. Daarmee kunnen bureaus straks beter aantoonbaar kunnen maken hoe zij de afspraken uit de Code…

De ROAS-paradox en de Value Trap: waarom grote adverteerders groeien op papier en krimpen in de praktijk

De ROAS-paradox: een hoge ROAS als waarschuwingssignaal

In The ROAS Paradox vergeleken we 64 e-commercemerken op hun omzetontwikkeling ten opzichte van het jaar ervoor. De groep die het hardst groeide, met gemiddeld 93% omzetgroei, draaide een ROAS van 4,0. De groep die krimpte, met 8% omzetdaling, kwam uit op 7,05. Wie alleen naar het dashboard kijkt, geeft de krimpers het hogere rapportcijfer.

De verklaring zit grotendeels in de verdeling over de funnel. Groeiende merken investeerden 44,5% van hun mediabudget in mid- en upperfunnel, krimpende merken 22,4%. Ruim driekwart van het budget van de krimpers ging naar bottom-of-funnel, waar de vraag al bestaat. Ook de mediamix verschilde: de krimpers zetten 74% van hun budget in op Google, terwijl de groeiers breder spreidden over Google (54%), Meta (32%) en kanalen als TikTok en Pinterest.

ROAS meet vooral oogst. Een merk dat eerder opgebouwde vraag binnenhaalt, ziet er efficiënt uit zolang die vraag er is. Ondertussen wordt er weinig nieuwe vraag opgebouwd voor de periode daarna, en dat zie je pas terug wanneer de omzet al stagneert.

De Value Trap: meer transacties, minder waard

The Value Trap, dat in vervolg op de ROAS Paradox is, kijkt naar een andere laag van dezelfde vraag: wat leverde het mediabudget op per transactie? De sterkste voorspeller van omzetontwikkeling was niet spend, CPC of het aantal conversies. Het was de ontwikkeling van de gemiddelde orderwaarde (AOV). Bedrijven die groeien verhoogden hun AOV met een mediaan van 21%, bij krimpers daalde die met 17%.

Zes op de tien krimpende bedrijven realiseerden zelfs méér conversies en verloren toch omzet. De mediaan van krimpende bedrijven groeide 12% in conversies, terwijl de AOV 17% daalde en de omzet 3% lager uitkwam. Op elk klassieke metric scoorden “de krimpers” beter: een lagere CPC (-3% tegenover +4% bij groeiers), een sterkere CTR-groei en een dalende CPA. Goedkopere klikken kunnen betekenen dat een campagne een responsiever publiek heeft gevonden. Ze kunnen ook betekenen dat de levering verschuift naar het prijsgevoelige deel van de veiling, dat goed converteert tegen een lage orderwaarde.

Hier speelt AI een grotere rol dan je misschien denkt. Geautomatiseerde biedstrategieën in Google, Meta en andere platforms zijn gebouwd om binnen jouw randvoorwaarden zoveel mogelijk van jouw doel te halen. Geef je een doel-CPA mee, dan zoekt het model de conversies die het goedkoopst binnen te halen zijn. Het weet niet dat een bestelling van 40 euro iets anders is dan een bestelling van 120 euro, tenzij je het dat vertelt. Elke stap ziet eruit als een verbetering, en pas als je de stappen optelt, zie je de waarde per transactie weglopen. Het algoritme doet precies wat je vraagt. De vraag is alleen of je het juiste vraagt.

De groep bedrijven die budget opschaalde én de AOV vasthield, liet het omgekeerde beeld zien. Van deze groep adverteerders groeide 93% in omzet, met een mediane omzetgroei van 55%. Hun CPA steeg met 12%, terwijl de krimpers hun CPA met 13% omlaag drukten. Op het dashboard zag deze groep er dus eerder duur dan efficiënt uit.

IndicatorGroeiersKrimpersBron
ROAS (geaggregeerd)4,07,05The ROAS Paradox
Aandeel budget mid- en upperfunnel44,5%22,4%The ROAS Paradox
Mediane AOV-ontwikkeling+21%-17%The Value Trap
Mediane CPC-ontwikkeling+4%-3%The Value Trap
Mediane ROAS11,225,5The Value Trap

De twee rapporten gebruiken verschillende cohortgrenzen en rekenmethodes; beide laten dezelfde richting zien.

Een organisatievraag, geen techniekvraag

Het opvallendste aan de krimpers is niet wat ze misten. Iedere adverteerder in onze data had toegang tot dezelfde inzichten: orderwaarde, conversiemix en de bijdrage van de volledige funnel aan omzet, naast de bekende volumecijfers. Het verschil zat in wat teams ermee deden. De groeiers namen orderwaarde mee in elke budget- en biedbeslissing. De krimpers stuurden alleen op efficiëntie cijfers, en de waardekant van hun eigen data bleef ongelezen.

Dat maakt het een vraag over hoe een organisatie stuurt, en niet over welke tools ze heeft. Een platform algoritme vindt betrouwbaar goedkopere conversies, maar bewaakt zelf niet wat die conversies waard zijn. Iemand moet die vraag aan de planningstafel stellen. In veel organisaties is niet duidelijk wie dat is: marketing kijkt naar ROAS en CPA, finance naar omzet en marge, en het bureau rapporteert op de KPI’s uit het mediaplan.

Bovendien ligt niet alles bij het mediateam. Productaanbod, bundels, prijzen en kortingsacties hebben allemaal invloed op de orderwaarde. Als die daalt, is het herstel vaak een gezamenlijke klus van het mediateam en de bredere commerciële organisatie. Het signaal komt uit de mediadata, maar de oplossing ligt deels buiten het mediaplan.

Voor bureaus ligt hier ook een kans. Het bureau dat met de klant het gesprek opent over orderwaarde, vraagcreatie en de bijdrage van de volledige mediamix aan omzet, groeit door van uitvoerder naar strategisch partner.

Wie verder wil kijken dan de AI-gedreven organisatie, moet daarom niet alleen investeren in betere modellen. De grotere winst zit in betere vragen: welk doel geven we de machine mee, wie bewaakt of dat doel nog klopt en hoe zorgen we dat marketing, finance en bureau over dezelfde waarde praten?

Wat dit vraagt van meten en sturen

De krimpers in onze data hadden geen gebrek aan dashboards. Ze hadden werkende ROAS-rapportages, gezonde CTR’s en dalende CPA’s. Wat ontbrak was een terugkoppeling tussen mediabeslissingen en de waarde per transactie. Platformoptimalisatie vindt betrouwbaar goedkopere conversies, maar bewaakt uit zichzelf niet wat die conversies waard zijn. Dat is een taak voor de planningstafel, en daar helpen vier verschuivingen bij.

  1. Maak AOV een planningsinput. Zet orderwaarde naast spend en ROAS op het moment dat een budget- of biedbeslissing wordt genomen, en niet pas bij de kwartaalafsluiting.
  2. Toets elk efficiëntiecijfer met twee vragen. Hield de orderwaarde stand? En bewoog de totale omzet dezelfde kant op? Is het antwoord nee, dan meet het dashboard het verkeerde.
  3. Kijk over de hele funnel. Upper- en midfunnelkanalen werken grotendeels via impressies en worden in last-click-rapportages structureel onderschat. Een meetmethode die die bijdrage zichtbaar maakt, is voorwaarde voor een eerlijk gesprek met finance.
  4. Stuur op marginaal rendement. Gemiddelde ROAS vertelt wat de afgelopen periode opleverde. Voor de verdeling van het volgende budget telt wat de volgende euro oplevert, en een verzadigde bottom-funnelcampagne met een hoge gemiddelde ROAS zit daar vaak al onder break-even.

Voor netwerkbureaus en hun klanten betekent dit ook een ander gesprek over KPI’s. Efficiëntie per kanaal blijft relevant, maar hoort te worden gelezen naast de bijdrage aan omzet en orderwaarde over de volledige mediamix.

Tot slot

Het is verleidelijk om een stijgende ROAS te lezen als bewijs van succes. Onze data laat zien dat efficiëntie, gemeten onderaan de funnel en los van orderwaarde, de andere kant op kan bewegen dan het bedrijf dat ze moet laten groeien. We presenteren dit als patronen die we waarnemen en niet als causale wetten, want marketing is een van de vele drijvers van omzet. De vraag die het oproept is wel voor elke organisatie relevant die steeds meer aan algoritmes overlaat: weerspiegelt jouw groene dashboard groei, of het opmaken van vraag die eerder is opgebouwd?

Grote adverteerders en hun bureaus zijn heel goed geworden in het optimaliseren van wat makkelijk te tellen is. De volgende stap is sturen op wat het bedrijf laat groeien: nieuwe vraag en de waarde per klant. Dat vraagt om een ander gesprek tussen marketing, finance en bureau, en om data die dat gesprek kan dragen. Laat de machine dus rekenen, maar bepaal zelf wat telt.

Over het onderzoek

De volledige bevindingen lees je in de Engelstalige rapporten The Value Trap en The ROAS Paradox.

Over Billy Grace

Billy Grace is een AI-gedreven marketing intelligence-platform voor e-commerce- en leadgen-teams, gevestigd in Amsterdam. Het platform combineert first-party tracking, Unified Marketing Measurement (UMM), centrale analytics en geautomatiseerde budgetoptimalisatie. Billy Grace meet honderden adverteerders in de Benelux, het Verenigd Koninkrijk en andere internationale markten.

Steven Zwanen

Steven Zwanen,

Partnerships Manager | Billy Grace

Ook interessant

Lees meer
Data, Decisions & Engagement |

De ROAS-paradox en de Value Trap: waarom grote adverteerders groeien op papier en krimpen in de praktijk

De e-commercemerken met de hoogste ROAS waren de merken waarvan de omzet daalde. Dat zagen we in twee recente analyses van e-commercedata: The ROAS Paradox en The Value Trap Samen…
Lees meer
Artificial Intelligence |

[Podcast] Shaping the Future: Mary Hoogerbrugge waarschuwt voor de dictatuur van de korte termijn

Marketing is beter meetbaar dan ooit. Iedere klik, conversie en interactie verschijnt keurig in een dashboard. Maar terwijl marketeers steeds nauwkeuriger kunnen aantonen wat hun campagnes vandaag opleveren, dreigt het…
Lees meer
Artificial Intelligence |

DDMO 2026: De grootste AI-misvatting is denken dat gebruik een voorsprong is

Dat inmiddels 70% van de ondervraagde marketingprofessionals aangeeft dat hun organisatie AI gebruikt voor marketingactiviteiten (tegenover 62% vorig jaar), wordt al snel gezien als bewijs van vooruitgang. Maar het Data-Driven…

Digital Fairness Act-voorstel uitgelekt: de 5 belangrijkste punten voor marketing

Met de Digital Fairness Act wil de Europese Commissie consumenten beter beschermen tegen oneerlijke en manipulatieve handelspraktijken in de digitale omgeving. Een belangrijke verandering is het plan om de bestaande Richtlijn oneerlijke handelspraktijken te vervangen door een rechtstreeks toepasselijke Europese verordening. Daarmee zouden de regels in alle EU-lidstaten op dezelfde manier gaan gelden.

Daarnaast introduceert het concept specifieke verplichtingen voor digitale commerciële praktijken, met bijzondere aandacht voor minderjarigen en kwetsbare consumenten. De plannen raken daarmee een groot deel van de dagelijkse marketingpraktijk, van het ontwerpen van websites en het inzetten van influencers tot gepersonaliseerde advertenties en klantcontact.

Let op: het gaat om een gelekte conceptversie. De inhoud kan nog veranderen voordat de Europese Commissie het voorstel officieel presenteert. Ook daarna moeten het Europees Parlement en de Raad zich nog over de wetgeving buigen.

Wat verandert er voor de marketingpraktijk?

1. Strengere regels voor dark patterns

De DFA wil strenger optreden tegen dark patterns: ontwerpkeuzes die consumenten misleiden of manipuleren bij het maken van keuzes. Het gelekte voorstel bevat een lijst van 62 handelspraktijken  die onder alle omstandigheden als oneerlijk worden beschouwd, waaronder tien specifiek benoemde dark patterns.

Denk aan het automatisch toevoegen van betaalde producten aan een winkelmandje, het presenteren van een weigering als een verkeerde beslissing of het telkens opnieuw vragen om een keuze te maken nadat een consument deze al heeft gemaakt.

2. Meer verantwoordelijkheid voor influencer marketing

Ook influencer marketing krijgt een nadrukkelijkere plek in de DFA. Commerciële samenwerkingen moeten duidelijk herkenbaar zijn voor consumenten. Opvallend is dat het concept specifieke aanduidingen voorschrijft, namelijk ‘advertisement’ of ‘commercial collaboration’. Bij reclame op online platforms moet bovendien gebruik worden gemaakt van de beschikbare functionaliteiten (zoals de ‘Betaald partnerschaps’-feature) om commerciële content aan te duiden, zoals bedoeld in de Digital Services Act (DSA).

De verantwoordelijkheid ligt niet alleen bij influencers. Ook adverteerders en andere betrokken bedrijven moeten ervoor zorgen dat commerciële samenwerkingen correct worden vermeld, bijvoorbeeld door dit in ieder geval contractueel vast te leggen.  

In Nederland zijn de regels rondom influencermarketing o.a. uitgewerkt in de Reclamecode Social Media & Influencermarketing en de Mediawet. Wil je meer weten over de regels die in Nederland gelden? Check www.influencerregels.com

3. Grenzen aan gepersonaliseerde advertenties en prijzen

De Commissie wil profilering voor advertenties gericht op minderjarigen verbieden wanneer een bedrijf met redelijke zekerheid weet dat de consument minderjarig is. Ook worden beperkingen voorgesteld voor gepersonaliseerde advertenties op basis van bijzondere categorieën persoonsgegevens, zoals gezondheidsgegevens, wanneer deze schadelijk kunnen zijn voor consumenten.

Deze regels komen boven op bestaande verplichtingen uit de AVG en de DSA. Voor marketeers is vooral het onderscheid tussen privacybescherming en consumentenbescherming belangrijk. Dat persoonsgegevens volgens de AVG rechtmatig mogen worden verwerkt, betekent namelijk niet automatisch dat de manier waarop deze gegevens worden ingezet voor gepersonaliseerde reclame ook eerlijk is tegenover consumenten.

4. Aanpak van verslavende ontwerptechnieken

Naast dark patterns richt de Commissie zich op addictive design: digitale ontwerptechnieken die consumenten stimuleren om langer of vaker gebruik te maken van een dienst. Denk aan automatisch afspelende video’s, voortdurende notificaties en andere mechanismen die de aandacht van gebruikers vasthouden.

Hoewel deze maatregelen vooral relevant lijken voor sociale media en gaming, kunnen ze ook gevolgen hebben voor apps en loyaliteitsprogramma’s waarin gamification wordt ingezet. Niet iedere techniek die betrokkenheid vergroot, wordt verboden, maar de gevolgen van ontwerpkeuzes voor de autonomie van consumenten krijgen meer gewicht.

5. Direct marketing en AI-gestuurd klantcontact

Voor elektronische direct marketing blijft voorafgaande toestemming het uitgangspunt. De bestaande uitzondering voor het benaderen van klanten met eigen soortgelijke producten via e-mail, ook wel de soft opt-in genoemd, blijft onder voorwaarden behouden.

Voor telefonische marketing biedt het concept lidstaten ruimte om onder voorwaarden een opt-outstelsel toe te passen bij gesprekken met menselijke tussenkomst. Wat dit betekent voor de Nederlandse telemarketingregels, hangt af van de definitieve Europese tekst.

Ook AI-gestuurd klantcontact krijgt aandacht. Zo moeten consumenten meer controle krijgen over AI-agents die namens hen overeenkomsten sluiten en introduceert het voorstel een recht op menselijk contact bij klantenservice na het sluiten van een overeenkomst.

Meer toezicht en hogere boetes

Naast nieuwe verplichtingen wil de Commissie de handhaving versterken. Bedrijven kunnen worden verplicht informatie te verstrekken over het ontwerp en de werking van digitale handelspraktijken. Bij bepaalde overtredingen die door de Europese Commissie worden onderzocht, kunnen boetes volgens het concept oplopen tot 6% van de wereldwijde jaaromzet.

De risico’s beperken zich echter niet tot boetes. Misleidende interfaces, onduidelijke prijzen en oneerlijke personalisatie kunnen ook leiden tot consumentenklachten, reputatieschade en verlies van vertrouwen.

DDMA: meer samenhang, minder complexiteit

DDMA heeft eerder, in aansluiting op de consultatiereactie van FEDMA, gereageerd op de plannen voor de Digital Fairness Act. Daarbij hebben we vooral gepleit voor meer samenhang tussen bestaande Europese regels, duidelijke richtsnoeren en effectieve handhaving, in plaats van een opeenstapeling van nieuwe verplichtingen.

Positief is dat het gelekte voorstel aandacht besteedt aan harmonisatie en versterking van de handhaving. Een rechtstreeks toepasselijke verordening kan bijdragen aan meer rechtszekerheid voor bedrijven die in meerdere Europese landen actief zijn.

Tegelijkertijd blijft het belangrijk om kritisch te kijken naar de toegevoegde waarde van nieuwe regels. Dark patterns, misleidende handelspraktijken en bepaalde vormen van profilering vallen immers al onder bestaande wetgeving, waaronder de AVG, DSA en het consumentenrecht.

Voor DDMA staat voorop dat de Digital Fairness Act daadwerkelijk moet bijdragen aan betere consumentenbescherming, zonder onnodige overlap en complexiteit voor de marketingsector. De verdere behandeling moet daarom niet alleen draaien om nieuwe verplichtingen, maar ook om de uitvoerbaarheid, rechtszekerheid en samenhang met bestaande wetgeving.

Vragen over de Digital Fairness Act? Neem contact op met het DDMA Legal Team via legal@ddma.nl. DDMA leden ontvangen gratis advies.

Isa Nieuwstad

Legal Counsel

Ook interessant

Lees meer
AI Act |

Filmen met een AI-bril: wat mag wel en niet op social media?

Een straatinterview opnemen, een product demonstreren of een evenement vastleggen, zonder daarvoor een camera of telefoon vast te houden. Met een AI-bril wordt het maken van dit soort content steeds…
Lees meer
Fieldmarketing |

Kabinet houdt vast aan plannen voor afkoelperiode bij fieldmarketing: dit is de stand van zaken

Het kabinet wil verder met de invoering van een wettelijke afkoelperiode bij verkoop aan de deur en op straat. Dat blijkt uit een Kamerbrief waarin minister Herbert van EZK verschillende…
Lees meer
Data delen buiten EU |

Digital Fairness Act-voorstel uitgelekt: de 5 belangrijkste punten voor marketing

De Europese Commissie wil de regels voor digitale marketing en consumentenbescherming aanscherpen. Op 9 november 2026 is een conceptversie van de Digital Fairness Act (DFA) uitgelekt, vlak voor de verwachte…

SEINō

Motivatie lidmatschap

We zijn lid van DDMA omdat we geloven in kennisdeling en verantwoord datagebruik binnen CRM-marketing. SEINō analyseert jaarlijks gegevens over miljarden verzonden berichten voor organisaties van uiteenlopende omvang, waaronder internationale bedrijven. Door die schaal voelen we de verantwoordelijkheid om onze praktijkkennis actief met de branche te delen. Kevin doet dat onder meer als lid van de DDMA Commissie E-mail, samen met andere specialisten die het vak verder brengen.

Marieke Botman

Freelance SEO specialist | Buro MB Online

Ook interessant

Lees meer
Data, Decisions & Engagement |

De ROAS-paradox en de Value Trap: waarom grote adverteerders groeien op papier en krimpen in de praktijk

De e-commercemerken met de hoogste ROAS waren de merken waarvan de omzet daalde. Dat zagen we in twee recente analyses van e-commercedata: The ROAS Paradox en The Value Trap Samen…
Lees meer
Artificial Intelligence |

[Podcast] Shaping the Future: Mary Hoogerbrugge waarschuwt voor de dictatuur van de korte termijn

Marketing is beter meetbaar dan ooit. Iedere klik, conversie en interactie verschijnt keurig in een dashboard. Maar terwijl marketeers steeds nauwkeuriger kunnen aantonen wat hun campagnes vandaag opleveren, dreigt het…
Lees meer
Artificial Intelligence |

DDMO 2026: De grootste AI-misvatting is denken dat gebruik een voorsprong is

Dat inmiddels 70% van de ondervraagde marketingprofessionals aangeeft dat hun organisatie AI gebruikt voor marketingactiviteiten (tegenover 62% vorig jaar), wordt al snel gezien als bewijs van vooruitgang. Maar het Data-Driven…