Wat is de impact van de coronacrisis op de data-driven marketingsector? Bekijk hier alle cijfers in de DDMA Barometer.
Online aandeel groeit fors
In een mum van tijd stond onze wereld op zijn kop. Van de een op de andere dag is praktisch heel Nederland thuis gaan werken, besteden we meer tijd in en om het huis en is ook het consumentengedrag aantoonbaar veranderd. Zo blijkt uit een onderzoek van ING. Het beeld is tweeledig, want waar sommige markten de groei nauwelijks kunnen bijbenen, hebben andere sectoren moeite het hoofd boven water te houden en worden alle zeilen bijgezet om te overleven.
Wat alle sectoren gemeen hebben is dat adoptieprocessen voor digitale transformatie versneld plaatsvinden. Waar aanbieders voorheen lang na moesten denken over beslissingen omtrent digitalisering, is het door de coronacrisis noodzaak om veranderingen snel door te voeren. Aanbieders met zowel on- als offline verkoop kijken naar creatieve oplossingen. Zo is HEMA begonnen een aantal winkels als distributiecentra in te zetten om bestellingen op tijd te kunnen leveren. De wat kleinere retailer, maar ook restaurants, kledingwinkels en andere lokale ondernemers zetten in sneltreinvaart in op online om toch aan de klantvraag te kunnen voldoen. Ook hier worden creatieve oplossingen voor bedacht. Zo heeft lokale Amsterdamse pizzeria Nnea in razend tempo een webshop online gezet om hun ambachtelijke pizza’s bevroren aan te bieden als alternatief voor de supermarkt-diepvriespizza. Via het Haarlemse initiatief Eattogether.nl kan men via videobellen ‘samen’ uit eten vanuit huis en benadrukken collectieven als #supportyourlocalsNL hoe belangrijk de steun voor de lokale ondernemer is in deze moeilijke tijd. Jammer genoeg leidt de snelle schakeling naar online vaak tot problemen – zeker bij de onervaren, traditionele retailer. De toenemende online consumentenvraag is logistiek nauwelijks bij te benen. Ondertussen hebben offline winkels het met de huidige maatregelen uitermate lastig om voldoende omzet te blijven genereren.
Budgetten verschuiven en meer inzet op performance
Veel adverteerders hebben hun marketinguitgaven gereduceerd tot nagenoeg nihil. Maar of campagnes nou worden uitgesteld of niet, mediabedrijven en publishers zien advertentie-inkomsten drastisch dalen. Uit onderzoek van Marketing Week blijkt dat 57% van de marketeers bezuinigt op offline media. Maar liefst 32% van de digitale media snijdt in budgetten. Daartegenover staat dat bijna een kwart van de marketeers juist aangeeft meer uit te geven. Tal van organisaties zet juist nu in op kortetermijnstrategie en passen naast budgetten ook hun marketingactiviteiten hierop aan om meer direct aantoonbare resultaten te boeken. Daarom zetten zij goedkopere en flexibele en meetbare media en kanalen in zodat men meer controle heeft om bij te sturen. Met als gevolg dat veel adverteerders veel minder op branding inzetten, maar juist meer tijd, energie en geld stoppen in performance. Zo verhogen veel B2B-merken hun uitgaven in digitale media om de leads te compenseren die ze normaal gesproken bij beurzen, congressen en evenementen binnenhalen. Het echte kruidenieren is daarmee terug van weggeweest. Het is in deze tijd belangrijk om na te denken over vragen als: welke kanalen, media en budgetten zijn het meest effectief en efficiënt in deze tijd? Waar liggen kansen in de customer journey om relevantie te vergroten? Om deze vragen te beantwoorden is het monitoren, bijsturen en optimaliseren van (online) marketingcampagnes enorm belangrijk. Alleen zo merk je de kansen op om als merk optimaal en relevant in de funnel aanwezig te zijn’.
Consumentengedrag is geheel verschoven
Nu thuis blijven het devies is shopt de consument meer online, zo blijkt uit onderzoek van Thuiswinkel.org. Enerzijds uit veiligheidsoverweging, anderzijds heeft de consument nu ook meer tijd over nu woon-werkverkeer, sociale verplichtingen en sportactiviteiten grotendeels niet mogelijk zijn. Hoe dan ook, het normatieve consumentengedrag is compleet veranderd. De aankopen in segmenten als food, educatie, sport, kantoor en doe-het-zelf via webshops zijn dan ook flink gegroeid, variërend van een aantal procent tot zelfs dubbele cijfers. PostNL zag hun omzet stijgen en bezorgde in maart 11% meer pakketten ten opzichte van een jaar eerder. Naast de forse stijging in verkopen via webwinkels, neemt ook het aantal resellers op online platformen als Amazon, Bol.com en Thuisbezorgd toe. Daarentegen hebben tech-giganten Airbnb, Booking.com en Uber het moeilijk door de restricties die de lockdown met zich meebrengt. De vraag naar producten uit de reissector, zoals accommodaties, vakanties en vervoer, zijn in het buitenland fors gedaald. Vakanties in eigen land lijken snel aan terrein te winnen.
Doordat men noodgedwongen alleen online aankopen kan doen, ontdekt men nu alle gemakken van online shoppen. Online shoppen wordt daarmee veel vanzelfsprekender. Naar verwachting is dit ook na de coronacrisis terug te zien in de verhouding tussen online en ‘fysieke’ bestedingen.
Stel de klant centraal in de versnelde adoptie van digitale middelen
Waar veel sectoren, zoals de horeca en de evenementen- en de reisbranche, momenteel in zwaar weer verkeren, blijft de consumentenvraag in andere markten gelijk of stijgt deze zelfs. Ook hier is een flinke verschuiving naar online zichtbaar. Dit zorgt ervoor dat organisaties zich moeten aanpassen om op een relevante manier de klantvraag te kunnen blijven bedienen. Er moet snel worden gehandeld om te anticiperen op de razendsnel veranderende markt. Veel bedrijven die normaliter maanden of zelfs jaren bezig zijn hun processen in te richten op digitalisering, bewerkstelligen dit nu soms al binnen enkele dagen of weken. Zo verloopt het contact met de klant bij de grote banken steeds meer via beeldbellen. ING verwacht bijvoorbeeld dat klantbediening verder digitaliseert de komende tijd. Hetzelfde geldt voor Ikea die hun e-commerce plannen afgelopen weken heeft versneld nu ze zien wat voor toevlucht online heeft genomen. Ikea wil ook, nu de fysieke winkels weer open zijn, 60 procent van alle online bestellingen vanuit de filialen verwerken – een beslissing waar men normaal gesproken jaren over doet. In huisartsenpraktijken, waar digitaal contact door middel van e-consult, beeldbellen en digitaal uitslagen aanvragen eerst ondenkbaar was, wordt dit nu door patiënten omarmd. De coronacrisis zorgt er dus voor dat we, om te overleven, al onze creatieve capaciteiten kunnen inzetten om de behoeften van klanten te bevredigen en verwachtingen waar te blijven maken – ongeacht of bepaalde werkwijzen voor de crisis ondenkbaar waren. ‘Nood breekt wet’, leert een oud gezegde.
De initiële triggers van al deze ontwikkelingen zijn uiteindelijk de veranderingen in klantwensen. Essentieel is daarom dat we ons blijven inleven in de klant; dat we ons verdiepen in hun vragen en behoeften en de fasen waarin ze zitten. Zeker in deze tijd veranderen deze wensen namelijk sneller dan ooit tevoren. Om daaraan te kunnen voldoen moeten vastigheden binnen bureaucratische interne processen en procedures – van inkoop en marketing tot logistiek en customer service – versoepelen. Als je dat goed doet en in deze tijd een toegevoegde waarde voor de klant betekent, zullen klanten altijd bij je terugkomen – ook als deze crisis achter ons ligt.
Flexibel (samen)werken is opnieuw gedefinieerd
Nu thuiswerken de norm is, blijkt iedereen, zonder afleidingen van de kantoortuin, veel efficiënter te kunnen werken. Ook blijkt dat 40 uur per week fysiek op kantoor aanwezig zijn niet nodig hoeft te zijn. Vooral voor productieve taken – mits dit thuis ongestoord kan – blijkt dit een hele efficiënte maatregel. Toch zijn er ook uitdagingen. Door elkaar fysiek niet te zien, missen spontane gesprekken bij het koffiezetapparaat. Even polshoogte nemen om te kijken hoe het met collega’s gaat, is door de afstand lastiger geworden. En hoe zorgen we ervoor dat we naast efficiënt, ook effectief blijven werken?
Plaatsonafhankelijk werken heeft structuur en overzicht nodig. Door de letterlijke afstand, is het namelijk moeilijker om elkaar op de hoogte te houden en te inspireren. Heldere verwachtingen, planning en afspraken zorgen ervoor dat iedereen in zijn kracht kan samenwerken. Dit gebiedt ons goed te kijken naar onze werkwijzen. Methoden als Agile en andere vormen van efficiënt samenwerken kunnen met afstand de voortgang van projecten snelle beslisprocessen waarborgen.
Toch zijn het vaak juist de ongeplande, spontane gesprekken bij het koffiezetapparaat die ons energie geven en die een band scheppen. Juist hierdoor leren we (al dan niet onbewust) elkaar beter kennen. De sfeer, cultuur en persoonlijke relatie met collega’s vormen zich vaak buiten uitgetekende taken om. Daarom is het juist nu belangrijk om dit ook op afstand te onderhouden. Een uitdaging, want in een digitaal gestructureerde wereld blijft er weinig ruimte over voor de mens.at bindt ons, anders dan dat we aan dezelfde taken werken? Zorg daarom, ook op afstand, voor (al dan niet geplande) koffiegesprekken met collega’s, maar ook met zakenrelaties. En leg de focus dan niet op werk maar op de onderlinge persoonlijke relatie. Verbondenheid is op dit moment belangrijker dan ooit.
Veel Nederlanders verwachten dat ze de bovenstaande veranderingen in hun reisgedrag en werksituatie meenemen naar het ‘nieuwe normaal’ – ook na de coronacrisis. Een kwart van de mensen die meer zijn gaan thuiswerken en een derde van de mensen die vaker op afstand vergaderen, verwacht dit straks ook te blijven doen. Ook werkgevers zien dit als blijvend onderdeel van de werkcultuur. Dat blijkt uit het onderzoek van het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM).
5 tips om digitale adoptieprocessen soepel te laten verlopen
Als er iets is wat de huidige situatie ons leert, is het dat we in de regel in staat zijn om ons snel te kunnen aanpassen. Zo zijn door onze creatieve capaciteiten beperkingen thuiswerken, online boodschappen doen, online shoppen en videobellen een nieuwe realiteit geworden. Als de maatregelen versoepeld worden, kunnen we – met aanpassingen – ons leven weer oppakken met veel meer kennis over de digitale mogelijkheden die we tot onze beschikking hebben. Wat daarin blijvend is, is dat we altijd kritisch kijken naar fysieke bijeenkomsten, ook naar consumentengedrag in winkels. Online aanwezigheid is daarmee ook voor lokale ondernemers essentieel geworden. Maar ook andere vormen van zakelijke bijeenkomsten als conferenties en fysieke meetings zullen in de toekomst minder plaatsvinden. Daarmee is de digitalisering niet alleen voor het consumentengedrag, maar voor alle omgangsvormen in onze samenleving in een stroomversnelling gekomen.
Ondanks onze aanpassingsvermogen, komen de uitdagingen die versnelde digitale adoptieprocessen met zich meebrengen, in een moordend tempo op ons af, zowel voor organisaties als de consument. Dit is een nieuwe tijd voor iedereen, die om aanpassingen vraagt, maar die ook kansen biedt. Het is aan jou als organisatie om die kansen te grijpen. De volgende 5 tips kunnen daarbij helpen:
- Verlies jezelf niet in corona-aanpassingen. Blijf grote doelen stellen waar je naartoe werkt en op acteert, ook voor een post-coronatijdperk. Voorkom dat je door de crisis verzandt in te veel micromanagement en details, kanaalspecifiek redeneert of klantwaarde niet juist interpreteert.
- De wereld verandert, dus de consument ook. Daag jezelf uit continu te kijken naar kansen en mogelijkheden om jouw klant op de meest relevante manier te raken en bereiken. Creëer een waarde die jou onderscheidt. Dit maakt jou relevant en zorgt voor een betere klantbeleving, wat zich extra terugverdiend als de maatregelen versoepeld worden.
- Nu meer gebruikers op jouw website en/of platform komen, heb je ook meer data tot je beschikking. Analyseer waar de verschillen zitten onpage, visualiseer waar kansen liggen om de (trouwe) klant beter te bedienen of acteer op klanten die de meeste waarde vertegenwoordigen.
- In markten die niet stilliggen door maatregelen, stopt de klant niet met kopen. Blijf dus creatief in je marketinguitingen. Vertrouwen, duidelijke communicatie en een warme boodschap is belangrijker dan ooit tevoren.
- Probeer op persoonlijke niveau voor jezelf een goede balans te vinden tussen het werken op kantoor, voor sociaal en spontaan contact, en het ‘digitaal’ thuiswerken, voor effectiviteit, efficiëntie en productiviteit.
De noodzaak voor digitale transformatie de coronacrisis met zich meebrengt, maakt dat de adoptie van digitale middelen sneller gaat dan ooit. Sommige veranderingen zullen tijdelijk zijn, maar de meeste zullen worden meegenomen in het “nieuwe normaal”. We moeten onszelf daarom blijven verdiepen in een klantcentrale aanpak en focussen op duurzame oplossingen. Door onszelf nu op deze manier te onderscheiden, creëren we een waarde voor nu én op lange termijn.
Nieuwe regels voor influencer marketing: dit verandert er vanaf 1 juli 2026
1. De code kijkt verder dan alleen influencers
Een opvallende verduidelijking is dat de code niet langer vooral is geschreven voor de ‘klassieke’ influencer. Waar de toelichting voorheen sprak over bloggers, vloggers en influencers, noemt de nieuwe versie expliciet ook UGC-creators, online persoonlijkheden, beroemdheden, virtuele influencers en zelfs nano-influencers. Het is nu duidelijker dat ook iemand met een klein bereik kan dus onder de code kan vallen als sprake is van een samenwerking (relevante relatie) met een adverteerder.
Dat is een belangrijke ontwikkeling. Steeds meer merken werken immers met creators die nauwelijks een eigen bereik hebben, maar wel content produceren voor social media of advertenties. De nieuwe code maakt duidelijk dat ook voor deze samenwerkingen reclameregels kunnen gelden.
2. Wanneer is sprake van een relevante relatie?
Ook de definitie van een relevante relatie, ofwel samenwerking, is verduidelijkt. Niet alleen een vergoeding in geld, maar ook een uitnodiging voor een evenement, een hotelovernachting, een gratis ervaring, affiliate links, kortingscodes, commissies of zelfs extra zichtbaarheid kunnen ervoor zorgen dat een reclamevermelding verplicht is.
Er wordt onderscheid gemaakt in verschillende soorten relevante samenwerkingen. Zo kan o.a. sprake zijn van een
- Advertentie: de influencer krijgt betaald en wordt door de adverteerder gevraagd content te posten;
- Cadeau of gift: de influencer ontvangt producten of diensten van de adverteerder en besteedt in de post specifieke aandacht aan de gift;
- Uitnodiging: de influencer wordt uitgenodigd door de adverteerder op bijv. een persreisje of event en besteedt in de post specifieke aandacht aan die uitnodiging;
- Ook kan sprake zijn van een bijzondere categorie, zoals affiliate marketing of reclame maken voor je eigen bedrijf
Binnen de verschillende categorieën is in de vernieuwde code ook meer concreet hoe je die samenwerking moet vermelden. Zo is voor een advertentie ‘AD’, ‘Reclame’ of een betaald partnerschaps-label van een platform in ieder geval duidelijk. Voor een vermelding van het krijgen van gratis producten, kan het bijvoorbeeld ook passend zijn om ‘gekregen van @merk’ te plaatsen.
3. De richtlijnen voor de plaatsing van een reclamevermelding zijn aangescherpt
Er staat nu expliciet beschreven dat een reclamevermelding direct zichtbaar moet zijn, als eerste woord of eerste zin van een tekst. Ook moet iedere afzonderlijke Story zelfstandig voorzien zijn van een duidelijke vermelding. Plaatst een creator dezelfde content op meerdere platforms, dan moet ook op elk platform opnieuw duidelijk zijn dat sprake is van reclame. Ook bij het plaatsen van meerdere posts op verschillende momenten, moet elke post binnen de samenwerking transparant worden gelabeld.
Voor bureaus en adverteerders betekent dit dat een algemene instructie als ‘gebruik ergens #ad’ niet meer voldoende is. De manier waarop de disclosure wordt geplaatst, krijgt nadrukkelijk meer aandacht.
4. Affiliate marketing en AI krijgen een eigen plek
De herziene code speelt ook in op ontwikkelingen die de afgelopen jaren sterk zijn gegroeid. Affiliate marketing krijgt voor het eerst een eigen toelichting. Wie geld verdient aan aankopen via een link of kortingscode, moet dat helder uitleggen.
Daarnaast is een nieuwe bepaling opgenomen over kunstmatige intelligentie en virtuele influencers. De code schrijft niet voor hoe AI gebruikt mag worden, maar benadrukt wel dat het gebruik ervan niet misleidend mag zijn. Daarmee sluit de RSM aan bij de nieuwste ontwikkelingen binnen social media en contentcreatie.
5. Overige wijzigingen
Zorgplicht adverteerder, inclusief samenwerking met kidfluencers
Verduidelijkt in de RSM 2026 is de zorgplicht van de adverteerder. Opgenomen is dat alleen het maken van afspraken in contract niet voldoende zijn en dat de adverteerder een actieve rol heeft bij het informeren en evt. corrigeren van influencers. Daarnaast moet het merk daadkrachtig optreden om overtredingen te stoppen.
Bovendien is benadrukt dat adverteerders een zorgplicht hebben als zij samenwerken met kidfluencers. Adverteerder moeten ervoor zorgen dat zij zich aan zowel de reclameregels als aan de toepasselijke arbeidswetgeving houden.
Verder zijn expliciete verwijzingen gemaakt naar de toepasselijkheid van de platformvoorwaarden en naar de andere bijzondere reclamecodes (zoals de kinder- en jeugdreclamecode).
E-learning en certificaat via influencerregels.com
Samen met de Bond van Adverteerders (bvA) en Stichting Reclame Code (SRC) ontwikkelt DDMA sinds 2024 een e-learning en certificering speciaal voor influencers: influencerregels.com. In deze e-learning van 1,5 uur worden alle regels rondom reclame op social media op een praktische manier uitgelegd, van transparantie tot de specifieke regels voor voeding en cosmetica. Zo dragen we bij aan de professionalisering van de sector en helpen we strengere regelgeving voor het influencermarketingkanaal te voorkomen. Uit onderzoek blijkt dat posts van gecertificeerde influencers na het behalen van de certificering drie keer zo vaak aan de regels voldoen. Gelijktijdig met de vernieuwde Reclamecode gaat ook de nieuwe versie van de e-learning live, inclusief de nieuwe regels voor RSM, politieke reclame en voeding.
Meer weten over de regels rondom influencermarketing? Check www.influencerregels.com of stuur een mail naar legal@ddma.nl
Content DDMA
Ook interessant
Nieuwe regels voor influencer marketing: dit verandert er vanaf 1 juli 2026
Influencerregels.com vernieuwt certificering: steeds meer merken kiezen voor gecertificeerde influencers
Influencer Marketing Toolkit
Ook interessant
Podcast Shaping the Future: consument zoekt echtheid, marketeers blijven optimaliseren
Hoe AI de Martech Stack eindelijk laat werken
